Alle posts voor september 2006

Een glimlach

26 september 2006, door Bas onder Vrijwilligers in actie

20060601Haar glimlach spreekt boekdelen, Yuliza is gelukkig! Daar is dan ook alle reden toe; Yuliza is vandaag voor het eerst naar school geweest. En niet zo maar een school ook. Nee, Yuliza is officieel aangenomen als leerling op de beste school van El Progreso; met Engelstalig onderwijs, kleine klassen en zelfs een basketbalveld met van die rare netjes die heeeeel hoog hangen en waar je een bal in moet mikken.

Als dat zo doorgaat kan ze binnenkort Engelse les geven aan de oppas in het weeshuis en de andere kinderen in de buurt die nieuwe sport leren die nog haast niemand kent in haar stad: basketbal. Wie had dat ooit gedacht, het is nog maar drie jaar geleden dat Yuliza als uitgemergelde peuter het voedingscentrum in werd gedragen, het lijfje verwoest door honger, het vel verschrompeld door uitdroging. Haar eigen moeder had haar gebracht. Ze was op, het ging niet meer, en als ze nog twee dagen had gewacht was Yuliza overleden.

Het voedingscentrum in El Progreso bestaat al jaren en is opgericht door de katholieke kerk. Ernstig ondervoede baby’s en peuters worden er opgenomen tot ze voldoende zijn aangesterkt om weer zonder intensieve zorg verder te kunnen. Ze komen er terecht via het armenhospitaal, ziekenboegen of diep beschaamde moeders. Ook Yuliza’s moeder kwam pas opdagen toen de wanhoop meer pijn deed dan de schaamte. Schaamte voor wat? Dat je geen geld hebt om je eigen kind één maaltijd per dag te geven? Dat je nooit naar school bent geweest en dus de gebruiksaanwijzing voor het gedoneerde melkpoeder niet kan lezen?

Yuliza heeft geluk gehad. Niet alleen is ze in korte tijd enorm aangesterkt, de rechter heeft ook nog eens besloten dat er voor haar een plaatsje moest komen in het weeshuis. Omdat zo veel kindertjes slechts maanden nadat ze waren opgeknapt opnieuw in een verwaarloosde staat bij het voedingscentrum terecht kwamen, heeft men daar besloten de zaken anders aan te pakken.

Zo werd de moeder, vader of een ander familielid verantwoordelijk gesteld voor het welzijn van het eigen kind. Elke verantwoordelijke persoon wordt geacht minimaal één dag in de week te helpen met het voeden, verschonen en verzorgen van alle baby’s en wordt daarnaast verplicht om info uurtjes bij te wonen over hygiëne, ondervoeding en kinderzorg. Een geweldig initiatief waardoor onwetendheid overgaat in kennis, afstandelijkheid vervangen wordt door betrokkenheid, en schaamte uiteindelijk plaats kan maken voor trots.

Maar dat is niet altijd genoeg. Soms zijn er geen ouders meer en is er geen familielid die de zorg voor het kind op zich kan of wil nemen. Soms is de moeder pas een jaar of dertien en volstrekt niet in staat om voor haar kind te zorgen. En soms is het een gruwelijke samenloop van omstandigheden zoals die enkel in extreem arme landen het lot van mensen kan bepalen. Zoals bij Yuliza’s moeder, die weliswaar al op haar vijftiende zwanger werd, maar van een vriendje die dolgraag voor hen wilde zorgen.

Toen kwam Mitch op bezoek, de beruchte orkaan die in oktober 1998 meedogenloos over Honduras raasde, tienduizend mensen in haar kielzog meenam en er ruim honderdduizend dakloos maakte. Het vriendje kwam om, Yuliza’s moeder was dakloos, en twee maanden later kwam haar zoontje Ricardo vaderloos en thuisloos ter wereld.

Sindsdien is het bergafwaarts gegaan. Hoe kun je zorgen voor je zoontje als je geen onderdak hebt, niet hebt leren schrijven, en te arm bent om eten te kopen? Nog voordat Yuliza geboren werd was haar halfbroertje Ricardo al opgenomen in het voedingscentrum. Hij had cholera gekregen omdat hij werd gewassen in besmet rioolwater. Ook hij werd geweldig opgevangen en sterkte snel aan, maar in zijn tijd bestond het weeshuis nog niet en hij belandde uiteindelijk op straat, waar meer te eten was dan bij moeders thuis.

20060602Gelukkig heeft Yuliza daar geen weet van. Juist om te voorkomen dat kinderen nog van het voedingscentrum op straat terecht kwamen, heeft de katholieke kerk van El Progreso anderhalf jaar geleden een eigen weeshuis geopend. Bijna de helft van de donaties komen van de lokale bevolking; een indrukwekkende prestatie in zo’n arme stad en een bewijs voor de betrokkenheid van Yuliza’s medeburgers. Vaak leiden de kleine daden van velen tot grote veranderingen.

De school waar Yuliza heen gaat is hartstikke duur want het is een privé school voor de rijkere kinderen uit de stad. Normaal zou Yuliza daar nooit heen kunnen, maar uit solidariteit is besloten dat zij samen met alle andere kinderen uit het weeshuis voor de helft van de prijs haar opleiding krijgt; de andere helft wordt betaald door Amerikaanse donateurs. Daarom glimlacht ze nu zo heerlijk breed. Ze heeft natuurlijk geen flauw benul van die donateurs, of zelfs maar dat het geld kost om naar school te gaan, want als je net zes bent geworden is dat helemaal niet belangrijk.

Yuliza glimlacht vanwege dat gloednieuwe roze rugzakje dat om haar schouders prijkt, en vanwege dat prachtige potlood, met die vlijmscherpe, naar vers lood en slijper ruikende punt, waar ze vanochtend haar eerste Engelse woord mee heeft leren schrijven: Welcome. Uitspreken gaat nog niet zo goed, maar met al die buitenlandse vrijwilligers in het weeshuis praat ze in een mum van tijd vast nog beter Engels dan haar rijkste klasgenootjes!

Met haar oudere broertje Ricardo gaat het inmiddels ook een stuk beter. Ricardo heeft een zware tijd achter de rug. In het begin ging het bedelen heel goed. Voor zo’n guitig kindertoetje was haast iedereen wel bereid om een keer in de buidel te tasten. Maar in je eentje op straat wonen is vreselijk eng als je nog zo klein bent. Een vriendje had hem voorgedaan hoe je lijm kunt snuiven. Daar wordt je high van; het verdoezelt de honger en je bent nergens meer bang voor, zelfs niet voor grote mensen!

Maar van het één kwam het ander. Wie lijm snuift heeft meer geld nodig en het doet het schattigheidsgehalte van je gezicht ook niet echt goed. Al gauw moest Ricardo stelen om voldoende drugs te kunnen kopen. Eten deed hij steeds minder. Uiteindelijk werd hij opgepakt. Gelukkig hoefde hij niet naar de gevangenis. De rechter liet hem bij Proniño plaatsen, een project voor straatkinderen in El Progreso, een paar kilometer bij het weeshuis van zijn zusje Yuliza vandaan.

Ricardo gaat niet naar de privé school van zijn zusje want daarvoor hebben hij en zijn vriendjes te veel achterstand opgelopen. Bovendien hebben de meeste van hen zo’n vreselijke trauma’s opgelopen door alle misbruik en ellende van het straatleven, dat ze het eerste jaar bezig zijn met bijkomen en weer kleur in het leven te leren zien. Inmiddels kan ook Ricardo weer glimlachen, en in zijn geval is dat niet zo maar een glimlach. Hij heeft er extra hard voor moeten werken, maar nu schatert hij het soms uit van de lol. De guitigheid op zijn gezicht is alweer teruggekeerd en wie hem zo uitbundig zijn gang ziet gaan bij Proniño zou bijna vergeten dat hij nog maar kort geleden een drugsverslaafd straatschoffie was. Wie weet, kan Ricardo zelf het ook ooit vergeten, of in elk geval een gepaste plek geven in zijn leven.

20060603Het is maar goed dat er zo veel vrijgevigheid bestaat in onze wereld. Zonder de inzet van de werknemers en vrijwilligers zouden Yuliza en Ricardo tot een vroege dood veroordeeld zijn. Zonder de donaties van hun stadsgenoten en onbekende buitenlanders uit mysterieuze, verre landen, zouden ze niet kunnen eten, laat staan een opleiding krijgen. Hoe jong ze ook zijn, Yuliza en Ricardo hebben één ding al heel goed begrepen: het is een groter geschenk om te kunnen geven, dan om te ontvangen.

Yuliza droomt dat ze op een dag lerares Engels is en haar eigen moeder les kan geven, zodat die ook leert schrijven en misschien zelfs een baan vindt. Ricardo? Die droomt dat hij brandweerman wordt, en natuurlijk dat hij een huis kan kopen waar hij dan met Yuliza en hun moeder kan gaan wonen. Aan hun glimlach te zien zijn het dromen die vast ooit uit gaan komen

Geef een kind een kans, schenk de wereld balans!